Tuesday, January 27, 2009

ΚΕΡΔΟΣ VS ΗΘΙΚΗΣ


Τις τελευταίες μέρες όλο και περισσότερες γίνονται οι εταιρείες που προαναγγέλλουν την απόλυση χιλιάδων εργαζομένων. Στην πλειονότητά τους μάλιστα οι εταιρείες αυτές (Microsoft, Google) εμφανίζουν μεγάλα κέρδη έστω και αν παρατηρείται μείωση σε σχέση με τα προηγούμενα έτη. Το ερώτημα που προκύπτει, είναι για ποιο λόγο προχωρούν στις μαζικές απολύσεις και κατά πόσο οι ενέργειές τους αυτές εμπίπτουν στα πλαίσια της επιχειρηματικής ηθικής.

Το 2008 σημαδεύτηκε από την παγκόσμια οικονομική κρίση και την κατάρρευση του καπιταλιστικού συστήματος έτσι όπως το γνωρίζαμε. Η κατάρρευση αυτή οφείλεται σε μια σειρά παραγόντων με σημαντικό μερίδιο να αναλογεί στην ασυδοσία ορισμένων CEOs οι οποίοι καταρρίπτοντας βασικές αρχές του καπιταλισμού όπως το ότι όποιος δουλεύει αμείβεται, ανέβασαν το κασέ τους και απολάμβαναν μια ζωή γεμάτη ανέσεις, εις βάρος της οικονομίας και της κοινωνίας.

Το καπιταλιστικό σύστημα επιβάλει μεγιστοποίηση των κερδών και οι μέτοχοι των εταιρειών, έχουν φυσικά εδώ και χρόνια στραφεί προς αυτή την κατεύθυνση. Βλέποντας τα εικονικά πολλές φορές κέρδη που τους παρουσιάζονταν από τους CEOs δεν είχαν λόγο να αλλάξουν στρατηγική. Η λέξη ηθική δεν μοιάζει να υπήρχε στο λεξιλόγιό τους. Η λέξη κέρδος αντιθέτως αποτελούσε το σημείο εκκίνησης κάθε στόχου, κάθε στρατηγικής.

Από την άλλη πλευρά, στο παιχνίδι μεγιστοποίησης των κερδών των εταιρειών, μπήκαν και οι ίδιοι οι εργαζόμενοι που σήμερα βλέπουν τις θέσεις τους να κινδυνεύουν. Η επιλογή τους να εργάζονται περισσότερες ώρες από αυτές που το εργατικό κίνημα διεκδίκησε και κέρδισε πριν από 4 σχεδόν δεκαετίες, προκειμένου να ανέλθουν οικονομικά, τελικά δεν είχε την επιθυμητή γι’ αυτούς έκβαση. Πως θα μπορούσε άλλωστε η αυτοϋπονόμευση να έχει θετικό αποτέλεσμα;

Μερίδιο ευθύνης αναλογεί φυσικά και στο κράτος, που φερόμενο πολλές φορές σαν μεγαλοϊδιοκτήτης, δεν προσπάθησε να προστατέψει ούτε τις εταιρείες, ούτε τους εργαζόμενους. Στάθηκε ένα βήμα πίσω, θεωρώντας ότι τα κέρδη των εταιρειών θα βοηθήσουν μέσω των επενδύσεων στην ανάπτυξη των χωρών τους. Να όμως που τα αποτελέσματα δεν ήταν τα αναμενόμενα. Η απόλυση των εργαζομένων, συνεπάγεται αύξηση της ανεργίας, μείωση της αγοραστικής δύναμης, μεγαλύτερα ποσά για επιδόματα ανεργίας και συνεπώς λιγότερα για την ανάπτυξη και τις επενδύσεις.

Το να πάρει κανείς θέση για το εάν είναι ηθικό ή όχι να απολύουν κερδοφόρες εταιρείες το προσωπικό τους, αποτελεί μέρος του εάν το ίδιο το καπιταλιστικό σύστημα, έτσι όπως αναπτύχθηκε μέχρι σήμερα χαρακτηρίζεται από ηθική.

Η απάντηση είναι προφανής και η αποτυχία του καθιστά επιτακτική την ανάγκη λήψης μέτρων ώστε στο μέλλον να αποφευχθούν αντίστοιχα αποτελέσματα. Η ηθική πρέπει να πάρει τον πρώτο λόγο, όχι μόνο σε θέματα οικονομικά αλλά και περιβαλλοντικά και κοινωνικά. Ο επανασχεδιασμός επιβάλλεται, με περισσότερη συμμετοχή και εμπλοκή του κράτους και μεγαλύτερη σύνεση από την πλευρά των επιχειρήσεων και των εργαζομένων.

No comments: